Life in London #5 – Hmanthlak

Atu hi inn tlun ding ah Gatwick ah ka um i ka vanlawng cu a tlai ko hi ta, hngah ka huam lo tuk cu a si lo nain rawl ka ei ta lai ma ei ta lai lo ti kong ah a ka buai ter tuk. Hngah caan zong kha aa thlen peng tikah khan ka ca ma tuah lai, video ma ka zoh lai ti zong kha kaa laklawh, internet a ttha tuk lo. Kan hnu ka hawi nu pakhat he kan vah lio hmanthlak post lawlaw ning ka ti, a fe a ummi khua zong ka ruat kho lo.

Kan hnu ka post hnu khan cun kan umnak inn a dai tuk cang, ka hawi nu pakhat le keimah lawng kan taang. A kih ahcun ca tuah, ni khua a tthat ah cun hawi le he a leng chuah deuh si ko.

Chinatown hi ka uar tuk i mah karlak ah voi 2 ka va kal. Cun ka uar bik ve mi pakhat cu Kensington garden a si. Flo he kan rak kal lio ah cun spring a si i pangpar pawl an um i an i dawh tuk. Atu cu pangpar a um ti lo nain a hring ngai rih i an i dawh ngai. Dum chung i a ummi saram pawl khi minung an ttih lo tuk i nihchuak tuk an si.

Kensington Palace

Tawi te ka um, a cangmi a tam tuk lo nain, ca tuah ding a tam tuk i sau tuk a ummi ka lawh ter. Norway ahcun zarhpini dawr awn lo a si i zarhte ni ah khin kan herhmi kan cawk dih lengmang tawn. London ka phanh ka cu zarhte ni a phanh poah ah ka thluak nih zeidah cawk cia a hau ti pawl khi amah tein a tuak lengmang. Atu cu kaa ziak ngai i, an tap in a tlami ti hmanh kaa ziak cang. Ka phanh ka ahcun ka ding kho bak lo nain, Malaysia i tap ti bantuk khi a rim cu a si.

A zei si zongah semester pakhat cu a dih tthan ko cang. A tthami thil zong an dongh caan a phan, a chia mi thil zong an dongh caan a phan peng ko. A nuammi thil kan ton tikah a caan lio te lawmh zia le a nuam lomi thil kan ton tikah fim cawn kan i zuam a hau ko rua hih. Ok, ka thuk tuk, kaa celh lo. Rawl ei ding ka kawl ve lai.

Scala

Hmanthlak tam deuh post ka duh nain a nuar tuk i za rih seh.

 

 

Life in London #4 – Bus cung khuaruah

London khuasik (Winter) aa thawkka nikhua hi ka uar ngai nak cu Hakha a ka theihter tuk caah a si. A nikhua rim khi mi lung a hliphlau ter tuk ka ti. Ka ngakchiat lio Hakha i khuasik zingka tution in ttin lei, ni tlan aa thawk hnik ka, dap tete an ti thluahmah, mi inn chak in meh kio rim hnimh pah, mah hi kaa thei peng. Ngaihchiat ngaih khi si lo in ruahtthan i a nuammi bantuk ngaih khi a si. November thla dih lai, December thla thawkka i ka lung a lengmi vial te a tlau dih. Inn ah rak ttin cang dawh a si, tukum a tangmi zarh tlawmpal te chung ah ca hmai 50 leng ap ding kaa ba rih nain ka lung aa nuam ngai.

Vah lai

 

Ka hawi le belte pakhat hnu pakhat an tlung thluahmah, hmai kum ah a kai rih ding pawl zong khual a tlawng, asilole, inn ah an ttin hna. Thlahnak zaanriah, thlahnak coffee, thlahnak tonnak a phunphun a tam ngai. I tthen le i thlah hi a hlan tluk in ngaihchia a si ti lo, lungfak zong a si ti lem lo. Phaisa le passport loin tan khawh lomi ramri nih cun mi tampi cu an kan donh rih ko, nain a hlan nak in cun itlawnkai cu a fawi deuh hrimhrim ko.

The Shan State, Burmese restaurant

Tu semester ah ka degree program he aa pehtlai bak lomi ka lakmi cu English Literature class a si. Cauk pakhat kan rel poah ah a ttialtu (a thi rih lomi an si ahcun) an kan sawm piak. Sawmmi khi phaisa tam an pe hna hnga maw ti ka ruat ngai, ka hawi nu pakhat nih cun an pek bak ko hna lai tiah a ruah i ka zumh ngai. Atu mah ka ttial pah ahhin ziah kan lecturer nu ka hal ko hnga lo ti ka ruat. Cu lo ah cun, SOAS an cachimh dan hi keimah hmuh tawk ahcun, hawi hlei tampi ttha a si lem lo, brand deuh khi ka lawh ter.

Russell Square – sianginn tlai ter tawn tu lamtan

Norway kan sianginn hi vawlei cungah cun a min hngalh theng lomi si <sorry>, SOAS cu mi tam deuh nih hngalhmi a si. Nain, keimah cawnmi program he pehtlai in keimah pumpak hmuh ning ah cun ca chimh dan quality aa dang bak lo. Undergraduate cu aa dang deuh ko, Norway lei hi ka theih tawk ah tutorial a tlawm deuh. Nain postgraduate ah cun aa lo ngai, Norway sianginn kha cachimh man a um lo i SOAS hi a man a fah tuk lawng khi a si ko. Cauk belte cu tampi an ngei i Nichuahlei (Asia), Middle-East le Africa cawnnak le holh a uarmi ca hrim ahcun a ttha tuk.

China Town

Phaisa liam hau loin sianghleirun kai khawhnak ram ah a ummi si hlah ning law keimah tein sianginn ka kai ter kho lai ti ka zum lo. Atu tiang nu le pa nih bawmh rihmi ka si. Nai USA ka kal ah ka hawi le rianttuan buin sianginn a kaimi ka hmuh hna ah ka upat hna ning hi. Ka lung zong a fim dih deng. Kei rianttuan pah in cun anmah bantuk in ca ka chei lai ka zum lo. Pathian nih ka zia a theih i Norway ah a ka kuatmi a rak si ko rua khah. Mah zong nih in Pathian ka uarnak a karh ter chinchin.

 

 

Life in London #3

I hngalh lo karah November thla a dih hoi ko hi ta. Norway cu a kik pah cang rua, nain London cu 7 degrees Celcius hrawnghrang a si tawn i thli a hran lo ahcun um a nuam tuk rih. Zaanlei 4pm hrawng ah ni a tla i ni a tawi khun mi belte a lo. A huap pi in chim ahcun siangngakchia caah cun atu lio hrawng hi cu camipuai lai a si caah a nuamh lo lio ngai a si. Inn, nu le pa, chungkhar, hawikom, tlangval/nungak ngaih tak caan a si kan ti ko lai.

Big Ben

Cun Lai rawl ka ngai, kawl rawl zong Norway rawl zong ka ngai ko. Inn chuanmi rawl ka ngaih bia a si ko rua khah. Rawl chuan ka thiam ko nain bel chin, sum, tbk. ka ngei lo. Laimi le kawlmi ka hngalhmi an um ko, rawl ei zong an kan sawm ko nain kan umnak aa hlat pah i an inn tiang va kal i ei ding in khin cun ka ngai ti a si lem lo.

Lai rawl kong chim ah, kan hnu zarh ah khan Thawngpi he kawl biakinn ah kan va i pum. Mi tlawm te an si, an zia ttha, mi chawnh an thiam. Laimi zong an um, kawl mintami a rak ttuanmi Hnin Wutt Yee Thaung timi zong kha kaa cun aa pum ve. A hlat ngai i zarh fatin te kal ci khi cu a si deuh lo, a hlatmi cu a poi lo nain bus le tlanglawng le ke i thlen pah lengmang a hau.

Myanmar Christian Fellowship

English literature class pakhat ka lakmi a um i mah ahcun ca ttialtu Wendy Law-Yone (kawl a si) an sawm i mah cu November thla a nuamh tertu a si. Kan class a rat lio ah ka chawn manh lo nain a hmai zarh ah khan sianginn ah biazai rel (Poetry reading) a um i mah ah cun a ra ve i mah ahcun ka chawnh khawhmi a si.

Kawl biazai a ttialmi Maung Day timi kha an sawm. Biazai rel dih in khan professor pa le mileng cheukhat he student bar ah kan kalpi hna. Wendy cu ka tlaihchan tuk phun a si, ka bestfriend cu Laimi pei a si cu a ti, aalu kyaw an kan cawkpiak. Maung Day nih Anna Biak Tha Mawi hen an i thei maw a ka ti i kan chungkhat si ka ti. A si le si lo ka hngal lo nain a hrihhram kawl ahcun kan si ko lai ti phun in. A biazai pawl cu mirang ca in a rel ko nain ka lung a fiang set lo, biazai cu mirel mi ngaih in chim lo, keimah tein ka rel hmanh ah ka lung a fiang colh lo. Kawlram i ethnic miphun pawl kawl biazai ah zeitin an cuan timi kong ceihnak an tuahmi belte cu a ngaih a nuam ngai ka ti.

 

Hman ka thlakmi a um len ko nain nawl hal a buaithlak tuk i ka tar duh lai lo mu

 

Cu lo ahcun ca tuah a si lo le ca tuah ding kong ruah i stress in caan hman a si ko. November thla dongh zaan belte ahkhan kan hawinu pakhat kha American a si i thanksgiving dinner an kan tuahpi. Rawl chuan a thiam tuk i hika ka phanh hnu ka eimi lakah a thaw bik bak a si.

Pumpkin pie
Sara´s pecan pie
Dinwiddy Kitchen

Ka nunnak ah Pathian nih a tuahmi thil a ttha tuk, kaa lawm tuk, phunzai ding ka ngei bak lo. Nain seihkuyin cio chim uh ti sisehlaw cu a lumnak le niceu tampi a umnak ah tlawn ka duh. California kal nih a ka hiar lio a si, palm tree le banhla kung pawl a ummi khi ka uar. Bali zong okay ko lai. Khual tlawn pah in cun sianginn nih thim piak lomi mah tein i thimmi cauk rel lawng rel siseh law ttial le phit hau hlah sehlaw a relmi vialte camipuai awn ter pin ah khualtlawnnak a dihmi vialte liam piak dih siseh.

 

 

Life in London #2

Kan hnu zarh cu sianginn nih mah tein carelnak caan an kan pekmi zarh khi a si, mi cheu nih cun essay a tum pipi ttialnak caah an hman nain a cheu caah cun i dinh caan, a si lo ah vah caan, khualtlawn caan ah kan hman. Kei kha Norway in ka hawi le an ka tlawng i zarh khat chung kan vak. Nikhua a kik pah i ke in vah a nuam ngai. An kir ni belte cu inn ka ngai bantuk in ka um.

Zarh khat chung kan tuahmi lakah ka lung ah a taang bikmi pakhat cu Queen Elizabeth Olympic park i a ummi ArceloMittal Orbit tolhnak i kan tolhmi a si. Meter 178 a sang mi cung in ngerh 12 a ummi pipe chungin second 40 chung tolh a si.

ArcelorMittal Orbit @Queen Elizabeth Olympic Park
ArcelorMittal Orbit @Queen Elizabeth Olympic Park

Keimah tein ticket i cawk in ka tolh ding phun cu a si lem lo hen ta. Zei ruang ah dah ka ttih ti ahcun a pipe kha zohnak ah a hme tukmi a lo, aa ngerh tuk i nan tolh lai an kan ti ka ahcun capo ah kan rel. Helmet he ban danh he pher cungah ih in tolh ding in minung pakhat tete in an timh thluahmah mi ka hmuh cun ka chung thahri a ther thluahmah. Genting highland tbk. pawl ah kan i cit mi bantuk he aa dannak cu pakhat te lawng in tolh a ngah pinah, pipe chung a si caah a muih caan a tam tuk.

A hme te alomi a raangmi pipe chung tein khin tolh a si
A hme te alomi a raangmi pipe chung tein khin tolh a si

Mahka ka kalmi cu Norway mi study tour a tuahmi he kan si. Thaku le Kip an kaimi course a si i an study leader pa (Sveinung) a zia tthat ruangah a ka tel ter ve bia khi a si. Minung 13 hrawng kan si i mah lakah Kip le keimah tolh kan ttih bik.

Sveinung bia ruang ah ka tolh tiah chim khawh a si. A chimmi cu, kan nunnak ah (le Pathian rian kan ttuan tikah) muih caan, zeihmanh kanmah minung sinak in kan control khawh lo caan, harnak caan kan phanh caan a um cio lai. Kan minung sinak in kan thilti khawhnak a dih cikcek caan, kan chungkhar, hawi le bochan awk an um lo caan  kan phanh tik i Pathian lawnglawng bak kan ruahchannak a si caan a phan te lai. Mah bantuk caan ah Pathian i bochan thiam kha an kan teh (experience) termi a si ko rua khah.

Hika park tthiamtthiam ah a um @Stratford
Hika park tthiamtthiam ah a um @Stratford

Tolhnak hi a ngerh tuk nak ah hin a caan caan cun a tung hoi hna in `vuk´ tiah ka tlak caan a um. Kaa hmahthahmi a hman ahcun nazi pakhat ah meng 15 zat in a tolh, a raang tuk cu a si lo. Pipe a thlam a langhnak ahcun a ceumi hmuh khawh a si. Cu lo ahcun a mui. Minung kan khuaruah dan a ran ning khi mu, khua tam tuk ka ruat manh.

Keimah pumpak in cun ka ttih tik ah ai ka ziak lo (ka hmang lo),  ai tikah tihnak a zual rua ka ti. A si khawh chungin Pathian a um ko timi theihnak in relax kaa zuam ah a sia a rem bik in ka thei.

Queen Elizabeth Olympic Park
Queen Elizabeth Olympic Park

Na tolh tthan ti lai maw ti ah cun ka tolh tthan theng lai lo, nain ka tolhmi kaa lunghmuih tuk . Tih tukmi tuah kha ral tthat taktak a si ti cu ka hngalh peng nain a si khawh ahcun siaremnak ah um, ttihnung lomi tuah hi i thim a fawi ngai. Nain ttihmi pah thluahmah hi tthannak a va si ko rua khah. Ttihnak hi hlennak a si (Fear is a lie) timi bia hi nai hrawng ka thei ngai, phungchim zong ah, sianginn zong ah, adangdang zong ah. Mah bu ah ka ngamh rih lomi, ka pah ngam rih lomi a um len ttheo ko. Nain a hlan nak in ttihnung mi pah hi ka sia a rem ter deuh ko lai.

Life in London #1

Ka chuahka in ka hmanmi October vialte lakah tukum hi kaa manh lo bik bak a si. London ka phanhnak thla 1 a tlin manhmi zong ka hngal manh lo, nizaan tihni ah ka hawi le cheu khat he rawl kan va ei tti i minung pakhat nih a chim hnu lawng in a si khe kan ti.

Kan hnu September 25 zaan ah khan London ka phan. Phanh ka in zarh 2 chung cu donnak ah kal, tonnak ah kal, biaruahnak ah kal, ti phun lawngte si. Ca cawn thawk bak in cun relding le ttial ding nih an kan nenh colh, Norway i ka sianginn ah ka zulhmi course a um hoi i kan buai ko cu ta. Ka mang tiang ah khin ca ka print. Nizaan in khan cun aa rel deuh cang, ka control thiam deuh cang.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

 

Kan sianginn hi University of London tang ah a ummi pakhat a si i kan campus cu a hme te a asi, hngalhmi he i ton peng phun khi. Social science a cawngmi lawngte chiahnak a si i huammi aa khat mi deuh lawngte kan si biaruah a fawi. I hmuh bal lo mi he zong hlei cung ah tthut in chuncaw ei tti i bia sau tak i ruah khawh phun khi si. A lumsa ngai. Zei ruang ah dik security nih an cawngh tuk. Norway ah mah bantuk ka hmu bal lo i ka khuaruah a har ngai. Ka inn in minute 20 hrawng kal a si.

SAMSUNG CAMERA PICTURES

Ka room cu lamka lai a hoihmi bak khi a si i hna a chet ngai. Norway he aa dang tuk nain atu cu kaa ziak cang. Ihnak khaan, zumput le tikholhnak aa ttuaimi kha thla khat ah pound 600 kan pek. Coka pakhat minung 6 kan i hrawm. London ah inn man a fah biknak zone (Central London) ah a si i student umnak si hlah sehlaw mah tluk hin aa deng lai lo. Eidin man cu aa deng ngai ka ti, Norway he tahchun in cun. Bel pakhat ka ngei i chuan/kio a haumi vialte mah in cun hmin ter dih a hau, a pan ngai i zei ka kiomi poah an kaang peng. Ka duk ttha i aa rel. Kawl biakinn a um nain a hlat pah i ka kal rih lo. Hillsong ah kaa pum tawn, ka inn he aa naih i mu.

Hillsong Church @Central London
Hillsong Church @Central London

Ka inn in minute 5 hrawng kalah British Library a um i mah ka ah cun mirang ral chanah Laitlang ah a rak ummi Major A.G.E Newland nih Laimi hman a rak thlakmi original a um tiah Wim Vervest nih Laimi kong a ttialmi cauk (The Lost Dictionary) chung ahkhan a telh  i mah va zoh cu kaa ngaih.

SAMSUNG CAMERA PICTURES SAMSUNG CAMERA PICTURES

Kan hnu ka kal ah khan an chiahnak room luhnak ah card i tuah a hau i ka passport kaa ken lo i ka tuah kho lo. Ningzak a si mi cu Laimi tuanbia a hngal pah cang ding tthi ka si nain ka hngal lo ngai. Hngalh a hau tiin zoh le rel ka duh bia theng si lo in nai hrawng hi hrihhram tlaihchan tuk phun in kaa la kan ti ko lai. Newland cu Laica a rak kan serpiak hmasa tu pakhat a si ve i Hakha nu he aa um mi kha a si. Ca ttialtu pa Vervest cu Newland te chungkhat a si i, Laimi an chungkhat pawl a ttialmi hna ah ka hawi le an um len i mah te hmanh in cun a ca ttialnak caah research tam tuk a tuahmi ka lawh ter cang.

14915503_10157626733690263_762610007787456079_n

American missionaries pawl a critic dan kong tu ah cun chim ding ka ngei len nain atu post ahcun ttial kaa tim lo. Rel phu tuk a si, ttha tein a study mi a fiang, ka uar ngai.

Tutan cu mah vial!