Na rum maw? Are you rich?

Vawlei cung i a rum bik minung 85 nih an ngeihmi phaisa khi vawlei cung sifak bik 3.5 billion nih an ngeihmi he aa zat tiah Oxfam nih hlathlainak an tuahmi in an chuahpi, i the guardian tadinca nih 2014 lio ahkhan a rak ttial, a tang ah ka rak link lai. Vawlei cung hi a rummi an rum tuk i a sifak mi an sifak tuk, i caan a rau deuh deuh mah cu itluk deuh lei panh lo in a rummi an rum deuhdeuh i a sifak mi an sifak deuhdeuh ti hi zumh pah dih cio a si.

Wallstreet, New York City
Wallstreet, New York City

Rum le sifah tahnak cu tampi a um, phaisa tampi ngeih hi rum a si lem lo ti cu kan hna a tla dih ko lai, nain phaisa pia khat hmanh ngeih lo cu sifah a si ko. Minung nunnak caah a herh bakmi thil (basic needs) pawl caah a hlan Lung chan bantuk in kawlhawl hi a har ngai cang caah mu. World Bank nih, a tawinak in, a sifak tiah khiahmi cu nikhat ah 1.90 US dollars le a cung hman awk a ngei lomi an si i 2012 ah khan cu tluk in a sifak rihmi hi vawlei cung milu ah 12.7% an tang rih a ti (World Bank, 2016). 1981 ah khan 44% bak sifak an rak um caah sifaknak cu kan tei khawh ngai ko ti awk a si.

Flores, Indonesia. Photo by Anna Nyquist
Flores, Indonesia. Photo by Anna Nyquist
Flores, Indonesia. Photo by Anna Nyquist
<3 Flores, Indonesia. Photo by Anna Nyquist

Atu lio te ah hin mirum maw na si, mi sifak?

Na lu cungah inncungcih a um ahcun, ihnak hmun na ngeih ahucn,  thil hruk ding na ngeih ahcun, na fridge (yekhetettta) ah eidin a um ahcun vawlei cung milu 75% nakin na rum deuh; bank ah phaisa chiahmi na ngeih ahcun, na phaisa bawm ah phaisa a um ahcun, phaisa sawp na ngeih ahcun vawlei cung a rum bik 8% ah naa tel; al a thawhnak hmunhma ah na um bal lo ahcun, hrem na ton bal lo ahcun, mangttam na ton bal lo ahcun, vawlei cung miinung 500 million nakin na van a ttha (thluachuah a ngan) deuh; hi ca hi rel na thiam ahcun vawlei cung ah carel a thiam lomi minung billion 3 nakin na thluachuah a ngan deuh. Mah ca hi facebook, instagram ti phun ah nan hmuh bal cio ko lai. A source taktak hi ka hngal bak lo i cu zat kha zat an timi hi a hman taktak maw ti ka hngal lo nain a hman mi he aa naih hrim lai tiah ka zumh.

I do not own this. Credit to rightful owner
I do not own this. Credit to rightful owner

Laimi hi, hei ti phun in biachim ka uar lo tuk nain, ka hmuhmi minung pawl ah amah le amah thlak a hmang bikmi ahhin Laimi kan i tel. Kannih santlai lo hoi hna cu e, ti phunphai chim hrim khi toidornun cawn ah a ruatmi kan tam. Kan inn chiahru te, Pathian nih mawttaw chiahru te an kan pekmi, ti phun khi inn thar luh thlacamnak ti phun ah theih pah lengmang a si. Biachim lai zongah, keicu biachim ka thiam lo, tiah thawk phunphai khi a tam.

Kan i tthinh pah caan a si cang lo maw tiah?

Pathian nih thluachuah tampi an kan pek hna. Kan phut ruang ah a si lo tuk zia kan i fiang pah dih ko i hi thluachuah pawl hi kan hmurka hrim in a man kan tthumh ding a si hrim lo. Sining leng in thangtthat le fak kan ton tik i kan sia a rem lo ahcun kan hmur kan cip ding a si ko, a man tthumh len a hau bak lo. Pathian nih nan hmurka in a chuakmi bia theitlai nan ei lai (Phungtlukbia 18:20) an kan ti caah thiam lo, ngeih lo, santlaih lo lei cu chim lo bak a miak ko hih. Thluachuak bia lawng te, a tthami lawngte chim ding kan si, a theitlai ei ding cu a miak tuk cu mu. Thil a chia lei lawngte in a ruatmi sin um cu thazaang a zuk dih i a nuam bak lo.

Burma in Paris, France
Burma in Paris, France

A donghnak ah chim ka duhmi cu, kan rum tuk hna, thluachuah kan hmu tuk. Rum chin, thluachuah hmuh chin, dam chin kan duh ahcun kan hmurka hrim in bia ttha kan chim a herh. Bia lawng cun a si kho lo ti cu a fiang tukmi a si, nain kan i thawknak a tthat nak ah biattha cu kan chim ding a si. Cu kan thluachuah  vialte cu kanmah ca lawng te ah kan hman cun vawlei cung nun hi um a har ngai lai caah a chanbaumi kan hrawmh ve hrimhrim hna a hau. Pathian zong nih an kan fial, tampi pekmi cu tampi hal tthan a si ve lai; tam deuh pek a simi cu tam deuh hal tthan a si ve ko lai (Luka 12:48), a ti. Kan thluachuah hmuhmi pawl hi pamh ding ah an pam tuk. Rawl tampi chuan i hleih ter i thlet viar, angki hruk theng lo ding tampi cawk, ti pawl hi, thil dang tampi lakah, i tthinh hrim a hau. Student budget in saupi um cu lung fimnak a si :D!

Ok, mah vial!

Ka link lai ka ti mi:

The Guardian

https://www.theguardian.com/business/2014/jan/20/oxfam-85-richest-people-half-of-the-world

World Bank ttialmi

http://www.worldbank.org/en/topic/poverty/overview