Exam Nuam tein Phit Dan

Tu zing hi ka thawh ruah lo piin a tuan tuk sual i exam aa thawk hlan ah caan tam ngai ka ngei, keimah ve lo bang. Tuhnu suimilam pakhat ah a phi ding ka si i cazoh ka huam ti lo caah mah post hi ka rak ttial .

Siangngakchia ka sinak a sau tuk i exam zong tampi ka phit tikah keimah caah a rak ttha bik tiah ka ruahmi exam caah timhtuah dan pawl rak ttial ka duh. Kan ruahdan aa khat maw kan zoh hna lai mu.

Cazoh kong chim ding ahcun kan tlai pah cang i mah kong kha cu timhcia cangmi ah hei chia ko hna u sih.

Mit thadam nakah @Kristiansand
Mit thadam nakah @Kristiansand

 

  1. Pum thianhlimnak

Mitam pi hi exam lioah buar nawn tein um kan hmang ngai, kaa kholh manh lo, kaa ttamh manh lo ti phun khin. Tikholh hi caan tampi a dih lem lo i pum thianhlimh hi cu a tlawm bik tuah ding a si ka ti. Keimah pumpak caah cun, ka sam hna ka ttawlka a si i thiang nawn, hmui nawn in ka um ahcun exam phit kaa nuam deuh. Tuak law, na sam naa ttawl lo nak a sau i na lu ah benh nawn tein, thu nawn tein a um lio ah maw naa nuamh deuh, na sam naa ttawl, na hmui i zaang nawn tein na um ah, mu?

  1. Ttamh

Ttamh zong hi a caan a heu lem lo caah aa ttamh tawnmi na si ko ahcun tlolh lo ah a ttha ka ti. Kei, tamh zong hi kaa ziak ngai, ka thiang, kaa rem tiah ka ruah caan ah ka lungthin aa nuam i ka thluak zong a ttha deuh. Na mit le na lungthin aa tthangh tuk rih lo zongah hmursensi hna naa thuh ahcun na hmur aa tthang ngai lai i an bawmh ngai ko lai ;). Mi nih, “ ziah exam pi ahcun mah tluk cun aa ttamh hnga, ´´ ti phunphai in an in zoh ahcun, “ nangmah nakin ka phi kho deuh lai,´´ ti phun in zoh hna, a si lo le zoh lawlaw hna hlah.

11036032_10155576634790263_5798896193229562285_o

  1. Thil hruk

Zaan ah thilhruk ding i chuah cia hi a biapi tuk tiah ka ruah. Zingka ah kawl chom, hmawca khat lei hna hmuh lo ti phun khin cun rel ciami ca zong philh a fawi te. Cun, hmuhmi poah i hruk chom nak incun, um sia zong a rem i kaa tlak ngai tiah kan hngalhmi thil i hruk ahcun a nuam khun ngai ka ti. Na bawngbi aa rek tukmi, asiloah a tawi ngaimi, dirnak lawng ah a tthami hna naa hruk sual ahcun suimilam 5 chung exam khaan chungah tthut a nuam lo ngai lai.

  1. Eidin

Exam khaan luh hnu cun cafeteria ah kal a ngah ti lo caah herhmi vialte i ken cia ah a ttha. Ti, coffee, chuncaw, eisupsap, thingthei, na duh zat in i ken ko. A hleimi cu chuahpi khawh tthan a si, i ken lomi cu ser khawh a si lo. Cun khai tikah a awn tukmi i ken hlah, plastic tamtuk in aa funmi hrial khawh ahcun aa ttha. Plastic cawl thawng te khi exam khaan ahcun hna hnok ngai cuh. Strawberry, banhla, mandler (almond seed), yoghurt le bread pawl hi ken dingah ka uar bik. Tissue paper ken philh hlah mu, san a tlai tuk.

 

Mah hi cu exam khaan ah kaa putmi a si lo, a dih in ei dingah Flo he kan i putmi.
Mah hi cu exam khaan ah kaa putmi a si lo, a dih in ei dingah Flo he kan i putmi.
  1. Hmurphit (lonak) si le hand lotion

Kut phit le hmur phit ka hmang ngai i kei, mah pahnih hi kaa ken tawn. Ka kut ttawl a tam tuk fawn i hand lotion lo in cun ka kut a phit tuk nakah ca ka ttial kho lai lo, tiah ka van porh ta.

  1. Thlithiang

Norway sianginn kan exam a tam deuh cu suimilam 5 chung an si hna tikah thli thiang va dawp ta hi a ttha tuk ka ti. Khua na tuak khawh ti lo tikah inn ttin lawng te i tim hlah, innleng ah thli dawp ta law na rel ciami an rak chuak kho men si, lo mei? Cun zumput kal na duh ah i sum hlah, atu lelek kal na hauh ruang zongah inn ah ttin lawlaw i tim hlah. Exam khaan i an hngak tu hna khi ahnu ah na hmuh ti lo ding lawng te an si. Na ningzak hlah, choi peng ko, siarem a biapi. Thla 6 chung na cawnmi a si caah thil hmete ruangah exam khaan in chuah colh cu a paam tuk.

11110899_10155576623135263_8169991553625501992_o

Mah vial! Lykke till! Good Luck!

Ex-Phil (Examen Philosophicum /Philosophy) a Phi Hnga Ding Caah

A hmasa bikah tu semester ah ex-phil a phi ding vialte nan ngeihlahnak kan hrawm pi hna. Cun, a rak phi dih cangmi pawl high-five kan pek hna. Ka hngalh tawkah Patlung le Kip a phi ding an si i ka huam piak lo ngai hna. Zei ruangah ti cun, ex-phil cu i hmahthah dih pinah, thleidan khawh bak a haumi a si caah a si. A har lomi a lo nain cawh a fawi tuk cu mu.

Norway university le university college (høgskole) a kaimi i social science a cawngmi paoh nih cun ex-phil lak dih a si ngawt rua ka ti, ex-fac (examen facultatum) lak chih a haumi zong kan rak um. A kan relter mi cauk a har tuk pin i kan professor an thiam lo tuk cun kan bawa cu zaangfak tuk kan si, ttah a chuak.

Kei ex-phil a rak kan chimtu a thiam tuk pinah a note a kan pekmi pawl a rak ttha tuk i text-book a har nain a rak nuam pah. Mah bu zong cun kaa nawnnok tthiam rih ko. Ex-phil i a rak ka bawmtu bik cauk, atu tiang ka uar tuk i ka hawi le kawlca a rel khomi pawl ka recommend (anbefaler) pengmi cu San Lwin a ttialmi `World Philosophers´timi cauk a si.

11053289_10155506836360263_3778987997985450238_o

Nan si ve maw dik, kei ka zia cu, mah hi nan rel hrimhrim lai timi text-book pawl nakin ti lomi cauk poah ka lung ah a lut deuh.

Cauk chungah aa telmi philosophers pawl cheukhat

Hlan Chan

Socrates

Plato

Aristotle

Middle

St.Augustin

Thomas Aquinas          (1225-1274)

Modern

Francis Bacon          (1561-1626)

Rene Decartes          (1596-1650)

B Spinoza                   (1632-1677)

Modern/Emperialists

John Locke                   (1632-1704)

G Berkeley                   (1685-1753)

David Hume                 (1711-1776)

German

Immanuel Kant          (1724-1804)

G Schelling                (1775-1854)

G.W.F Hegel              (1770-1831)

Karl Marx                   (1818-1883)

Max Weber                  (1864-1920)

20th Century

Søren Kierkegaard              (1813-1855)

Jean-Paul Sarte                   (1905-1980)

Bertrand Russel                   (1872-1855)

Aa telmi cheukhat ka ti cu mu. Socrates hlan i Thales le Pythagoras tiang hmanh khi a va banh hna i cauk ttha tuk a si ka ti. Kawlca cu a thuk pah i a rel cu a har, nain a tangah a hmanmi terms/begrep pawl tthatein a ttial ko i a za ko ka ti. Philosophy cauk rel ahcun mah zat harnak tal cu kan ton a hau ko ti ko u sih. Cahmai 340 hrawng a um, azapi na rel huam lo hmanhah, mifim pakhat kong na fian deuh lomi a um tikah na check khawh cu ti.

Chim ka duh rihmi cu, nan hngalh cia tuk ko lai nain, philosophers pawl kha an tam ngai lai pinah an ruahnak kha aa lo pah nawn phunphai in an um lai caah overview/oversikt ngeih a biapi tuk tiah ka ruah. Na curriculum/pensum i aa telmi mifim vialte kha an chan ning tein ttial hna law a kamah an ruahnak a mu bik ttial hna. Mah vialte na thleidan khawh dih in mah kan pu le mifim pawl ah aho pawl dah an ruahnak aa pehtlai i aho pawl dah ralchan bak an si timi kha na hawi le he i ceih law a bawm ngai lai tiah ka ruah. Mah pawl na thleidan, ka pehtawnh khawh dih hna in na lung an la deuhmi minung pawl kong kha tam deuh in rel.

A biana ah, John Locke khi kan chuahni (August 29) aa khat i midang nakin ka lung a ka la deuh, ka van pehtonh i, John Locke-English-Classical Liberalism-Bill of Rights, hei ti phun khi ka pehtlaih ter i amah bantuk khi cu ka philh kho lo. Cun, Pathian a um tiah a zummi poah ka philh hna lo, abiana ah St. Augustine, Aquinas, Kierkegaard. A zum lo mi paoh kha adang tein na cawn khawh hna cu mu. Na uar lo takmi hna, an ruahnak na pom lomi hna, zong kha a dang tein chia hna law zeiruang ahdah ka uar lo ti na theih ahcun na za. An simh tuk cang a si le na hawi le pawl kha philosophers min pawl phaw hna law an kong chim hna ;).

San Lwin cauk cu Myanmar-Ebooks ah an chiah rih ko, http://www.myanmarebooks.net/category/ဆန္းလြင္/ ah kawl te. Link hi rian a ttuan lo ahcun an website ah khan kawl te ko uh mu.

10636923_10155506837465263_404886377715514500_o

Keimah cauk cu Burmese Classic ah ka rak download nain atu cu a um ti lo.

Lykke til! Good Luck! Pathian nih in umpi hna seh law A le B lawngte ngah te uh! <3

IMG_6880

Kaa ziak takmi cazoh dan phun 2

Siangngakchia si cu a nuam tuk ko nain caminpuai (exam) phit cu a nuam theng lo ka ti. Pakhat pa cu exam phit ter mi khi, zumh lo bia, tiah a ruah i aa fahsak tuk i a phi duh bak lo an ti, hehe, nan zumh le zumh lo cu nanmah nawl! Kan duh zong duh lo zongah kan phit cu a hau ko cu ta, zeiti awk ttha!

Keimah pumpak ka hmanmi cazoh dan phun 2 rak share ve ka duh.

1.Caku card

Ka rak rel ciami siseh, ka rel tthanmi siseh, ka philh lo nak hnga ttial hi kaa ziak ngai. Notebook in ka ttialmi cu ka rel tthan huam ti lo, lecture note pawl chinchin khi cu rang tuk in ttial cio a si tikah a zoh tthan hrim ka ngamh lo. Ka kutttial a chia tuk i ka lungmit. Mah caah cun a tanglei card bantuk tete ka ser i ka ttial. Cahmai a hmai leiah a kongpi (topic) ka ttial i a hnu lei ah a konglam ka ttial. 11071452_10155499993390263_5858245581815796915_n

Hiti hin cun a fawi deuhmi a lo ngai ka ti. Cauk in a si ti lo i a ken zong a fawi. Zumput kal umhar zongah siseh, bus na hngah pah zongin siseh, coffee dawr ah an hla chuahmi a tthat lo tuk caan ah siseh na catlap te na zoh kho cu mu. Na jacket zal zongah senh khawh a si tikhah sianginn zal pipi i ken len zong a hau lo.Na cawnmi chungin na thiammi le thiam lomi zong fiang tein na tthen khawh lai. Mah zong hi thil fawi a si lo cuh, lo mei? Mah card sernak zuk suainak A3 cauk kha Nille (Norway) ah 50Kr (eller 60Kr?) in ka cawk i semester pakhat ah uk 1 cu naa za diam lai. Kei cu a ka bawmh ngai, na hman rih lo cun test te hmanh, a sunghnak um lo.

  1. Chungkhar le Hawile

Cazoh cia ka philh lo nak hnga midang sinah chim hi kaa ziak bik. Flo le Kip khi an duh lo zongah ka chimh chih hna. Cun, anmah chimmi zong ka huam lo zong ah um..um…ka ti i kaa ngaihter ve. A caan caan i ka chimmi kong an rak ka ceihpi chin ahcun ka philh ti lo. Na nu le na pa, na u le nau, na hawi le bawmh hal hna law lunglawm tein an in sianh ko lai tiah ka ruah. An i uah tuk ahcun nan inn pa chizawh le uico khawm hna law chim chih hna ;). Chizawh le uico zong nih an ngaih huam lo ahcun thlalang chung i nangmah kha hei chim ko. Ka dua, nangmah le nangmah tal cu naa ngaih huam ding a si ko.

A biapi bikmi

Cazoh na huamnak hnga, na ca zohmi na philh lo nakhnga, na thluak a fian khawh nakhnga, na lungthin a daih khawh nakhnga, thawh na tlolh lo nakhnga Pathian sinah bawmhhal. Bia a kan kamhmi a si,“Fimnak a baumi nan um ahcun Bawipa hal ko u law, siang tein an pek ko hna lai´´ tiah James (1:5) nih a ti ko cu mu.

Bawipa nih fimnak tampi in pe ko hna seh! Kei zong ka pe ve ko seh! 11204901_10155500096580263_5014045735144226335_n

Cazoh dan a tthami nan theihmi rak kan share ve cio u law. Cazoh na thawk rih lo ahcun hngak ti duh hlah, Lakphak a lummi te i ser law cheih colh cang ko.