Hruaimi ttha

Hruaitu ttha le hruaitu chia kong hi kan chimceih tuk nain hruaimi kong hi kan ceih tuk lem lo. Bu a phunphun a um i hruai dan zong cu a phunphun a um, ka lung i a ummi cu kanmah miphun nih kan ngeihmi phaisa pek loin ttuanmi bu (volunteer organization) i hruainak kong a si. Hruaitmi har, quality a um bak lo mi hruaimi kong tlawmpal ttial ka duh.

Duhnak langhter lo/Contact har taktak

Thil fawi te a si ttung i hruaitu rian ttuannak a har ter tukmi cu biahalmi leh lo le duhnak langhter lo hi asi. Hruaitu lei in nan duhnak chim u law ti tik ah chim top hi a har bak lomi a si nain a chim bak lomi hruaimi kan um. Tuchan cu hmaitonh in i ton a har tikah zapi biaruahnak e-forum, facebook/viber group tbk. in i hal a si. Biahalnak hmuh ko nain leh bak lo i phone chawnh chih chap, ca kuat chih a hngakmi kan um. Phone chawnh zong ah tlaih lo, sms kuat zong ah i hmuh ter lo a hmangmi kan um len rih. Rianttuantu an rian kan har ter pinah kan phaisa le caan zong kan chuh hna a si. Kanmah nih kan dirhmi bu a tthanchonak a dawntu hi kanmah tu hna kan rak si.

12746574_10156506500645263_1896581518_n
Stavanger

Nawl le lem i ziak tuk

Project pakhat kan ttuan lai tiah zapi hnatlak in khiah a si cang ko nain ttuan taktak tik i hruaitu nih hrilhhawh tikah mah rian a si ve philh in hruaitu pawl pumpak rian a bawmmi hna i lawhter zong hi a poi mi pakhat a si rih. A nawl tein nawl, a lem tein lem a duh hi a poi tuk rih lo hei ti ko u sih law, a cheu cu voi khat nawl le lem ah an duh lo. Zei kan ti lai, an i har ter tuk. Man phlah lo in ttuanmi mibu pawl ahcun hruaitu pawl zong nih ninghngal ngai in mi rianfial ti cu a um tuk lo, a nawl tein i nawlpat cio a si ko nain, an kan lem tuk i an kan nawl deuhdeuh a cung ah kan i chia deuhdeuh, kan ttum duh lo deuhdeuh. A hnu ahcun kan man a kai tuk i hohmanh nih an kan caw ngam/duh ti lo, kan man kan i tthumh tikah cun kanmah nak quality ttha deuhmi an rak tor cang. Hman awk kan tlak ti lo.

Hruaitu sinin tamtuk i ruahchan

Laimi mibu tampi i hruaitu a ttuanmi pawl hi a sokmi an um lem lo. Kanmah nih kan thimmi hna si i a caan caan ahcun hrem dingah kan thimmi hna an lo. Zei ruang ah dik si, thimmi a tam deuh zong nih hin mipi biaal ngamh/sian lo in ttuan a si. Hruaitu kan thim hna le cangka in an rianttuanmi zoh duh loin an palhnak rumro a hmumi hruaimi zong kan um. Man phalh lo ttuan ding ah kan thim hna tikah anmah zong pawcawmnak ah rianttuan a herhmi le adangdang herhnak an ngeihmi hi theihthiam piak kan i tim hna lo. A fel lo tuk ti sawhsawh kan hmang. A caan caaan ahcun a fel lo tuk van ti lai aa ngaihmi hna kan lo. Hruaitu an thin a hun sual i bia an chim ve tikah le a ninghngal, hman awk a tlak lo kan ti fawn hna. Thinhun sualnak nawl zong kan pe hna lo, minung an si ve i kanmah bantuk mitling lo an si ti kan duh bak lo. Anmah sinin tam tuk kan i ruahchan, nain kanmah nih upat le theihthiam kan duh fawn lo.

12696153_10156506500550263_800204305_n

Mah i a mak lo tak ka ti mi cu, hruaitu pawl nih an rak tuah cang i thawng zong ttha tein thanh cang komi mah fel lo ruang i hmuh lo le hngalh ruang ah, cucu khakha nan tuah lo, mah cu nan tuah ding si ti phun ruahnak cheuh phun in aa lami kan um khi a si. Mi soi kan duh ah, asiloah, ruahnak pek kan duh ahcun an kong tal cu hngalh ding a si.

Kan miphun ah hin hruaitu a domhtlaimi, thla a campiakmi, a theithiammi, tha a pemi, bawmh a duhmi an um len ve ko. Nain kan tlawm tuk rih. Miphun a hme te kan si i kanmah le kanmah kan i thluk lengmang ahcun a poi tuk ka ti. Hruaitu kan thimmi hna ah professional taktak a simi an tlawm te, lahkhah zong kan pek hna lo caah, professional service kan i ruahchan ding a si lo, an chanbaunak a um sual zong ah theihthiam ding a si ka ti. Thil ttha duh ruang ah a ttuan ttimi kan si hna caah i bawmh cio khi a nuam.

Quality a ttha deuhmi hruaimi tampi kan herh ko rua tiah.

 

 

 

Kan community hi kan zohchuk sual maw?

Kan hnu Australia in Nu Bawi le a pa Norway an kan tlawn lio ah Oslo pawngkam ummi chungkhat le hawikom cheukhat pawl he kan inn ah kan riak tti hna. Kan inn cu nih thawng le hlasak thawng le rawl rim lawngte in a khat. Coka coffee ka lak pah ah innpi in kanu thang nawn in a nihmi le kapa hehchat aa capo mi ka theih tikah ka lung a dam tuk ning.

12714254_10156484053215263_67188295_n

Norway kan phanhka ah hin kanu le kapa an i nuamh lo tuk ning hi zaangfak te an si. Mino cu hawikom kan ngei colh, holh kan thiam colh i kan thla tlak a fawi deuh ngai. Nain kanu le kapa cu an hawi le tthing he an i tthen dih pinah hika ah hin holh ruang ah an hawikom ngeih a rau deuh hen ta. Norway cu Laimi kan i tthek dih tikah upa caah cun lilen celh a si lo. Rian ttuan nih le hauh, rian ah le holh thiam set lo, hawi he biaruah har, rianttuan hawi nih bia an chim sual le an mitau an i palh sual ah heh tiah i kawih i tha chiat, nek a hmang pah tawnmi tete zong van ton pah taktak. Ralzam sinak i phuhrun pah, hawi nakin a niam deuh ah i thlak buin zakzum nawn tein um a rak si tikah Norway um an rak i nuam hrim hrim lo. Thaku (ka nau hniang) university a dih in cun kan kir ko lai, an ti peng. Holh cawnnak sianginn siloah rian in inn ttin cangka in phone i lak in vawlei cung ram kip i a ummi kan chungkhat le hawi le pawl chawnh in an i la. Khua le a sik, khuamuih le a tam, hawi le le um lo, mi nih le tlawm, internet hman thiam le a paw rih lo, fa le he le i theihthiam lo, an caah a rak har hrim ko lai. Ramdang mi mipem cheukhat zong hi mah pawl ruang ah hin a molh thaimi, a nunnak aa hlomi an um len cu mu.

12714418_10156484053080263_1720241656_n

Ram ttha ram rum ah kan um zong ah lungthin i nuamh lo ahcun bia a dih ko. Kanu hi Hakha kan um lioah a rian ah aa nuam tukmi a si, kapa hi Malay ah a um i rian har tuk in a ttuan nain rianttuan a huammi a si caah Malay ah aa nuam tuk ve. Norway ah zing fatin an thawh hnawh chanmi hi, ka lung a fian ning ah, fa le fimcawn ruah ah a si bik ko. Kanu le kapa bantuk an tam pi lai ti cu a fiang ko. Fa ka ngei rih lo i maw a si ka hngal lo, ziah cu ti reru cun kanu le kapa nih hin u-sa an kan pek hnga ka ti. Khuasak nak relrem nak le zalong tein khuaruah le ruahnak langhter khawhnak, le ram ttha ah a ummi Pathian thluachuah pawl zei rel loin ka chimmi a si bak lo. Caan tampi ahcun thilri rumnak lei nih hin lawmhnak a chuah ter bak lo.

Atu ah hin cun kanu le kapa hawi ttha tampi an ngei cang, Norway mi he Laimi he, innpa he innpa lo he. Hawi an ngeih tikah Norway hi INN a lo deuh cang. Weekend a lawngmi hmanh an ngei ti lo kan ti ko lai. Kanu le kapa ruangah kan chung dihlak in khual a duh phun lawng te kan i cang dih, ihphah le puan an i khonmi hi nan hmuh ahcun nan nih chuak lai. Kapa hi inn kong a chim fatin te khual nih an hman lai, khual an i ting lai lo, ti phun lawng te khi a si. Hawi an duh khun. Atu chan hi cu i manh lo tuk cio chan a si i caan pek in chungkhat le hawikom nih an kan tlawn tikah (Noway cu len a tlawm te, kan i hlat tuk hna) kan i khulum i kan i nuam tuk tawn.

12736104_10156484053290263_2141614149_n

Cungkhat hawikom pawl i an man a sunlawi dan hi ka lung a fiang deuh ngai in ka thei. Laimi community in kan ummi hi a hlan ah ka hna a rak hnok tuk nain atu hnu hin cun a man a ngei tuk in ka ruah. Kan van a ttha tuk. Mah te rumro i umcionak (Individualism a tthawnnak) Norway bantuk ram ah hin Laimi kanmah le kanmah kan i zohkhenhmi hi a sunglawi tuk ka ti. Mah ram cia ko ah thih lai hmanh ah lengtu a ngei lo zong an um, mah le ram cia ko ah khuadang ah university va kai ah aa thawhmi tlunnak um lo ruang ah le hotel hlan khawh lo ruangah sizung ah a va it mi hna an um. Ram cozah nih tampi an kan zohkhenh ko, i tax kan pek ve cu ti. Laimi cu siannak lungthin bak in kan i hrawmh, kan i zohkhenh ciomi a si caah, a standard a sang deuh ka ti.

12721579_10156484053370263_1841317632_n

Ka upa deuhdeuh, ka Asian deuhdeuh, ka hram ah ka kir thluahmah. University a kai ka hi Laimi um lonak ah Norway hawi le lawng te he ka um i, bachelor ka kai chung hi ram dang pawl ah kaa chawh pah ngai tikah ka hram he kaa hlat deuh ngai, global citizen ka si ka hei ti top. Nain global citizen zong nih hrihhram cu a ngei cu mu. 😉 Ka vah ka vah hnu i ka lung a fiangmi cu mah le hrihhram teah i peh bu tein global citizen si i a sullam a um khun ka ti, cu lo ah cun Pathian nih miphun khat le rong khat ah an kan ser dih hnga.

Lungfim phun in kaa la, va ngeih ka hau. Mah vial!

Kan civui, kan camping pawl le kan i tonnak pawl nih a chuahpi mi pawl kongah…

Nai hrawng kaa manh lo dan hi cu, biaporh ahcun, keimah le keimah hmanh kaa hmu satsai lo ti awk a si. Chim ahcun mu, Norway Laimi hi tthal sianginn khar caan ah hin tuah ding vialte aa chiah dihmi kan lo. Kan buai cio. Ramdang ah tah a si cio ve maw dik?

Atam bik kan tuahmi cu tthitumhpuai, camping le civui hi a si. Norway ummi cu kan tlawm tikah pakhatkhat tuah poah ah khuadang dang in kan i chuahpi, kan i telpi tawn. Mah umnak khua te lawng ah a ummi minung hi tuahmi thil a tlawm te. Kan tlawm hna caah kan i daw khun, kan sia kan i herh khun kan ti lai cu ti.

Langesund khua in Oslo ah tthitumpuai a rak zawhmi, a energy a dih kho bak lomi muidawh Elena <3
Langesund khua in Oslo ah tthitumpuai a rak zawhmi, a energy a dih kho bak lomi muidawh Ellena <3

Mah caah cun puai pakhat khat, program pakhat khat a um tikah khual he inntek he kan ba khun hna. Mitkuh vuai lo, tilum nih dih tak i ikholh khawh lo, zumput tin lo, heiti pawl ruang ah khin mu. Chawva hmanmi vialte khi dangkhat rih mu. A fiangmi cu tonnak pakhat khat, project pakhat khat kan tuah ah a man a fawimi te a si lo.

Cost-benefit analysis (a tawinak in, a dihmi le a chuakmi tthathnemnak cuaithlai dan hei ti ko u sih) in tuak ah hin tuah phu a si ko maw si lo ti hi ka rak tuak ngai ve cuh. Minung thazaang, phaisa thazaang, stress le a caan kan pekmi le kan hmuhmi tthathnemnak hi aa zat lo tiah ka rak ruah. Program pakhat, civui pakhat a tlamtling nakhnga ttuanvo a la tawntu pawl he naih tein aa kom mi ka si caah ihnak caan an ngeih lo dan le soisel an ton chinchap dan hei ti pawl hi ka hmu ngai. Cu rian vialte ttuannak ahcun mah tein phaisa chuah a si rih chap cuh mu. A lung fiangmi nan tampi ko lai.

Tuah a hau lo tiah ka rak ruah bal ve. Atu tiangah Laimi tonnak tuah a herh lo tiah pumpak in a ruatmi na si ahcun mu, bia pakhat te hal kan duh. Hi bantuk hi tuah si ti hlah sehlaw zei pawl dah kan sungh lai tiah na ruah?

Elena le Thaku <3 Elena nih a ka hmuh fatin, na nau nu tah, a ka ti peng
uThaku he <3 Ellena nih a ka hmuh fatin, na nau nu tah?, a ka ti zungzal

Kan hnu te ahkhan kan biakinn ah Rev. Hoi Cung Tum nih camping a kan tuah pi. Kan ttin lai ah kan bu sunday school ngakchia kum 8-10 kar hrawng kha riah an i sawm len cuh. A ka ciah tuk ning bak hi, duh an nung tuk ka ti. An nu le nih, an i riak pah lengmang si, tiah an ka chimh. A ngakchiat deuh lioah Norway holh in holh thiam aa thawkmi zong hi atu ahcun Lai holh in an holh thluahmah. Zeitik ah hen kan rak chimh, tiah kan hngalh lomi zong nih upa deuh he an i chawnh tikah Lai holh in holh phung a si ti an hngalh cang.

Dawh lei ah kan i bochanmi Van Pek
Dawh le duhnun lei ah kan i bochanmi Van Pek

Kum 10 a si lio ah Norway a phanmi ka nau nu hi, Laimi bu um hlah sehlaw Laimi hawi tlawm te cu a ngei ko hnga nain a tam deuh cu Norway a hawi le sinah a um lai tikah a hrihhram Lai miphun sinak hi zeizat dah a zor hnga ti ka tuak. Upat deuh hnu ah a phan mi zong mah tthiamtthiam, keimah pumpak ca zong ah Laimi ka sinak hi zeizat dah a zor hnga ka ti. Ramdang ah a ummi kan si caah zei bantuk tein kan um hmanh ah ramdang nunphung he nunchih a hau ciami kan si. Kan miphun sinak hi zeitluk in dah kan kilven khawh hnga?

Khamh le nunuBor <3 A rak ka kom lo nain nai camping ah ka kuh i ka liang ah aa beh i kaa uar tuk i hman ka thlak zok
Khamh le nunuBor <3 A rak ka duh bal lo nain nai camping ah ka kuh i ka liang ah aa bek i kaa nuam tuk i hman ka thlak zokzok 😀 

Social science a lami ka si i, midang nunphung nakin mah nunphung a ttha deuh tiah ruah (ethnocentrism) hi thil hman lo ngai a si, tiah a pommi ka si. Kan Lai nunphung kilven a hau tiah ka ruahnak hi mirang nunphung nakin kan nunphung a tthat deuh ruang ah a si, tinak si bak loin, Laimi phun kan si ca tu ah kan kilven ding a si tiah ka ruah. Pathian nih Lai miphun thengah a kan sermi hi tinhmi a ngei hrimhrim lai, nan ti ve ko lo maw? Norway mi hawi le zong ka ngeih hna caah Laimi hawi nakin an ttha lo deuh ti zong ka ruat hrim lo. Laimi hawi tampi he i komh hi kan Laimi sinak kilvennak ah tampi a kan bawm tu a si caah a biapi tuk ti ka ruah bia tu a si.

Norway mi le adang ramdang ka hawi le sinah, tthitumh puai ka kal lai, tiah ka chim tik i aa tthiummi kong an ka hal tawn ah hin, Laimi hi ramdang he aa ummi kan tlawm ngai. Abiana ah, Norway um ramdang mi hi Norway mi he an i tthium ngai nain Laimi cu, cu bantuk kan um tuk lo. Norway mi ka hawi le cheu khat nih an ka hal pah tawnmi cu, ziah nanmah caah Norway mi he um i ningzak maw a si, mirang mi nan rem hna lo maw, ti hi a si. Kan rem hna lo bia cu a si hrim lo cu mu, nain kanmah le kanmah te kan i ummi hi ka lung thli tein cun kaa lungsi ngai, pheh lo tein chim ahcun.

Iangiang te puai ah Holy le Aathluai nih a kan phorhmi strawberry
Iangiang te puai ah Holy le Aathluai nih a kan phorhmi strawberry <3 Ka bag khi London ah 6 pounds in kaa cawkmi a si hehehe- bag a kan chorh rua nan ti sual lai

Miphun thleidannak ngeih hi ka uar lo tukmi zia a si caah Pathian sinah mah bantuk zia a pel te hmanh ka ngeih lo nakhnga thla ka cam. Miphun dang he aa duhmi, aa tthi mi hi, ka lungthli pel hmanh in ka zohniam hna lo. Ka ruahmi belte cu fa an ngeih tik i kan nunphung cawnpiak an hauh tikah an rian a tam tuk te lai, ti hi a si, an va le nih an bawm kho ti hna lo cu mu. Keimah ngeihlah in khin ka rak ngeihlah piak hna, thathut bia zong a si ko lai. Norway Lai mino tete, a tam deuh cu, kanmah le kanmah kan i duh dih. Kan i um cio ahcun miphun sinak kilvennak caah nupi he va he i bawmh khawh a si lai caah rian cu a awl deuh ngai ko lai.

Hi pawl ka hmuhmi nih ka lung a ka fianter ngaimi cu a hlan in atu tiang miphun hruaitu le biaknak lei hruaitu upa nih harsa bu tein an rak kan tuahpiak lengmang mi hna a theipar kan zun thluahmah ti hi a si. Miphun nunphung le holh kilvennak nakin a biapi deuh tukmi cu atu ah Europe um Lai mino nih Jesuh kan ton thluahmah. Jesuh zulh kan i thim thluahmah. Minung tuahmi ruangah a si lo ti ka hngalh ko, nain Jesuh thawngttha kan theih khawhnak ah hi Laimi bu pawl izuamnak hi Pathian nih thlua a chuah ti cu al khawh a si lo.

Phaisa tampi a dih ko, thazaang tampi a dih ko. Nain a phu ko. A ruang cu minung le minung i pehtlaihnak cu phaisa nakin a biapit deuh caah a si. Pathian nih vawlei ah a kan umter mi hi phaisa khon ruahah si loin minung le minung dawt a kan cawn ter duh caah a si cu ti, si ko lo maw?

Borte nu pangpar
Borte nu pangpar

Norway ah Laimi kan phanh ka in nihin tiang, Laimi khrihfa bu pawl le adangdang bu pawl ah man phlah lo tein a rak ttuan mi, Laimi a daw tu, Pathian a dawtu nan zapi upatnak kan pek hna. Nan i zuamnak hi Pathian nih thluachuah pek a philh hrim lo ti hi a fiang chin lengmang. Bawipa nih a ram kauhnak ah in hmang chin ko hna seh law tiah.

<3