Hakha ah thla khat

Kip he Hakha kan phanhnak hi thla khat leng a si cang. Kan rat hnawhchan rian taktak kan thawk rih lo nain thil a cangmi a tam, kan tonmi a tam, ni a sau tuk i sau tuk a um cangmi kaa lawh ter. Hakha ni a sau ka tinak cu aho poah tuan tein thawh dih a si. Pepuri ti bantuk khi cu thawh tuanmi lawng nih an hmuh manh. Motor cycle kan ngei lo, kan ke in khoika poah kan kal nain, khua fa te a si i umkalnak le rianherh tuah ah caan tampi a la lem lo. Hmuhtonmi lakah a nuam ka timi le a har ka ti mi ka rak ttial lai i voi dang post tawnmi nakin a sau deuh lai.

Nuamhnak

Nikhua

February ka tlun lio he aa dannak cu October ah cun lei khu a tam tuk lo. Khua a thiang, nikhua a ttha, pawngkam a thiang, thingkung ti pawl zong an hring i a nuam tuk. Minung zong an i dawh khun. Zil, fongvoirawh, bisakut, mai ti pawl a zaat caan a si i ei le ei lo cu dang khat, dum phunphai a dawh ter tuk.

Hawikom

Hawi hlun, hawi thar he kaa ton caah a nuam. Mino kan theihhngalh thar mi rian an ttuan ngai hna i mah cu lung a nuam tuk. Rian ttuan ding ka tha a ka thawh ter tuk ve. Cun pakhat a ummi cu Hakha hi ka um lonak a sau ngai nain, kan phanh ka te hrawng ti dah lo cu, ka inn le ka khua timi feeling he khin kaa ziak colh. Ka ngam tuk.

Chin Idol

Chin Idol a si i kawlram mintang hlasakthiam lawng si loin laitlang awttha pawl tampi zoh le ngaih khawh an si i a nuam tuk. Live music ka uar tuk i Chin Idol lio cu tuan tein kaa thawh peng. Tukum Chin Idol ah ka uar bikmi cu production team an si. Mino tete an si. Ka hmuh tawk ah rian an ttuanmi an i biatak tuk. An fel bak.

Tho Puai

Tho puai kha Chin Idol he komhin chun ah kan tuah. Puai tuah dan hi Pathian thangtthat le hallelujah ti rumro a si uar a um ka ti. Pathian kan duh dan le kan upat dan kan nunphung puai pakhat ah a langh tukmi cu uar kan um ngai. Nifate kan nunnak ah a langh le langh lo tu cu ka hngal tuk ve rih lo.

Tho puai le CACC nih tuahmi Laica kong ceihhmainak ah ka kal i kan nunphung le kan holh a rum ngai ko nain ka hngalhmi a tlawm ning kaa fiang. Zion ah voi khat kan I pum I Lai hla hlapi in Pathian hla bak an sak thluahmah I ka khuasiksem zong a chuak dih. Ka upa deuhdeuh, miphun dang tam deuh he kaa cawh deuhdeuh ah hin ka Laimi ka sinak le kan sining hi hngalh ka duh deuhdeuh. Kan chuahkehnak kong hngalh hi kanmah le kanmah kong (identity) cawnnak ah a biapi bakmi a si cu mu? Lai nunphung le Lai holh hi tam deuh cawn bak ka hau ko I keimah bantuk nan tampi ve ko lai tiah ka ruah top ko.

Nuamh lonak

Zurit thiam lo pawl

Zuri a phunphun ka hmuhmi vialte lakah Laimi zuri hi a mak lo pawl cu an si ve. Ke in a kal pengmi kan si caah kan hmuh khun hna rua. Hmurka in biachia chim le kuh timh ti phun phai an hmang. Thin an hung tuk nain a tthawng lo tukmi an lo I an ril lai I an thi lai ti phun hna khi phan a um. Sianginn kai a hrokhrol I viewpoint pawng ah zu a ding (rua tiah ruahmi)mi ngakchia pawl ka hmuh hna ko ah ka thin a ka khenh. Zeidah, zeitin ka tuah lai ti ka hngal lo.

Caan hman lo

A tawinak in chim ahcun Lai /Kawl suimilam rak ti mi kha a um rih ko. Cun mi he thil tuah I timhmi ah thil pipa um tuk lem lo bu in let top zong a um len rih. Mah hi cu phaisa dih lo, fim cawnnak hau lem lo in remh khawhmi zia a si ko I remh a hau bak ko.

Lamkam zun

Hakha lamphawk tampi ka kal I zuun rim a nam deuhmi lawng te an si. A caan ahcun an veilo cuahmah lio te pawl kan hmuh hna. An lau lem lo. Zoh dawh lo cu dangkhat, ngandamnak ca hrim ah a ttha lai lo.

Innchung kuak zuk

Rawl dawr bak ah an zu ko. A zumi he zu lomi he rit dih, nam dih a si. A miak bak lo, a poi bak ka timi a si. Micheu cu mi inn lennak, mi innchung bak ah an zu ko, ngakchia an um ti zong ruat lo, tar an um ti zong an ruat lem lo. Tuah tawnmi a si caah khuaruah lo a fawi te ko. Nain a okay maw ti ahcun okay bak lo. Kan remh a hau ko.

Pumpak harnak

Keimah pumpak in harnak ka ton bikmi cu Kalay kan phanh bak ah ka laptop a rawhmi a si. Hakha ah mac a remhmi ka hngal hna lo i ka hawipa Yangon a kal lio ah ka kuat thla 1 leng a si cang nain aa remh kho rih lo. Ka rian vialte ka laptop ah um kaw, zeihmanh ka tuah kho lo. Sianginn khar kar, mah tluk caan um lio ah tuah hna ning law, ti ka ruah ah ka sivang.

CCU sianginn khar kha kan rak hngal lo, kan hlathlaimi a chanbau ruangah a si. Rian ttuan colh ding bak in kan rak ra I rian a um lo pin ah rian um ciami le ka tttuan khawh lo tikah ka vaivuan dih ka ti lai cu. Khua ka ruah lo deuh ah kaa nuam I ka ruah deuh ah ka sivang.

Pathian sinah ka zai chel, kaa lawmh chel. A rak tthatnak cu Pathian he kan I naih deuh. Ka laptop cu ka thluak cu si kaw, a rawh tik ahcun Pathian hlei bochan awk cu ka ngei lo cu mu.

Tuan deuh ahcun Pathian he caan ka hmang ka timi hi ka voikhat zunput kalmi nakin a caan a tawi deuh. A dih colh. Atu cu Youtube ka zoh kho lo, ca le ka rel cawk lo, tlangval le ka ngei lo, ka vak cawk fawn lo I Pathian he caan kan ngeihmi (quiet time) khi ka sau ter deuh I Pathian he caan hman tti hi a rak nuam ngai te. Kan hleng bak hna lo. Pathian bak hi cu a mak hrim ko, uar um tuk!

A sau bak cang I ka ngol rih lai. Mah tiang na rak rel ahcun kaa lawm. Internet a nuar bak I hmanthlak hi a lutmi poah ka tar ko.

Vawlei kan rat hnawhchan

Kan nunnak cio ah caan-tawi ca (short-term) le caan-sau ca (long-term) tinhmi ti in kan ngei cio hna. A biana ah, fimcawnnak pakhat khat kha caan zei maw zat ah lim ding in kan i tinh i kan cawnmi kha caan-tawi ca tinhmi siseh law, cu fimcawnnak degree cu kan nunnak caah zeitin dah kan hman lai tiah tinhnak kan ngeihmi kha caan-sau ca tinhmi kan ti hnga. Caan-tawi ca tinhmi pawl hi caan-sau ca tinhmi a tlin ter tu pawl a si ah khin nun hi sullam a ngei deuh hnga cu.

Kum 2017 aa thawk ka in ka thuak ah a um pengmi hi ka thesis a si. Ei zong ah thesis, khual tlawn zong ah thesis, thlacam zong ah thesis lawngte bak a si. A thesis hi ngan tuk ah ka chiah tikah ka nunnak caah mah thesis hi zeitin dah sullam a ngeih ti lei hi ka tuak kho tuk ti lo. Sianginn ka dih, summer job ka ttuan, mah dih in zeidah ka tuah lai ti in khua ka khang.

Ka nunnak kong keimah tuak in ka tuak tuk, control ngeih ka duh tuk tikah Pathian nih zei rian dah a ka pek ti tuak ka philh. Pathian hi a ka sertu a si caah ka caah a ttha bik a theitu, a bia ka ngeih dingmi a si tiah fiang tein ka lung a pem. Nain keimah cawl in ka cawl tuk i Pathian aw ngeih ka philh bantuk khi a si. Caan-tawi ca khua tamtuk ka khaang i caan-sau ca ka tinhmi he aa tlak le tlak lo khua ka khaan mi a tlawm ngai kan ti ko lai.

Pathian nih bia a ka ruah tthan hi kan hnu NCCYF civui ka kal ah a si. USA a ummi Pastor Za Thawng Cin an kan sawm piak i civui ah nikhat te an kan cawnpiak. Annih cu an kan chimh duhmi kha a tlawm te, a fiang tein an kan chimh. Ser kan si i vawlei ah chiah kan si mi rengreng hi Pathian sunparnak peknak ding caah a si timi a ka theihter tthan mi hrimhrim nih thluak le ka lung a van thianh ngai. The big picture a ka hmuh ter tthan ka ti ko lai. Mah i fian ah khin cun tlau caan zong ah i kuaih tthan (U-turn lak) a fawi ter deuh ngai. Pathian sunparnak pek nak ding caah thiamnak, fimnak, tthawnnak a phun phun cio in ser kan si i rian a phun phun pek cio kan si, timi hi a bikin an kan cawnpiakmi pakhat ah aa tel ve.

Nifatin kan tuahmi hi kan nunnak caah kan i tinhmi he aa tlak maw ti hi kan ruahtthan, kan zohtthan, kan remh tthan a herh lengmang mi a si. Tinhmi ngeih lawng hin cun a za hoi lo i kan i tinhmi hi a phumi, a hmanmi a si maw ti i fian a hau fawn. A hman, a phu tiah kan ruahmi cu i dan cio khawh a si. Kanmah caah a hman, a phumi a hngal biktu cu an kan sertu Pathian a si ko.

Spicy delicious banana flower salad

If you´re wondering what the heck a banana flower is, it is the purple thingy that comes out of a banana tree. And yes, it is edible and very delicious. Not only that, it´s packed with vitamins, A, C, E, and K, says google. So it´s really healthy as well.

Here´s what we need for this recipe.

Banana flower                                  1/2

Shallots                                              3-4

Spring onion

Garlic                                                  1 head

Oil

Salt

Dried shrimp (optional)

Chicken powder (optional)

Chili powder (optional)

(Quantities are just for suggestion)

 

How we do:

Cut the banana flower (the whole thing) into thin slices/pieces. Wash and cook them in boiling water for about 10 minutes. You can do the whole piece and save half for later.

Meanwhile soak dried shrimp in hot water for a few minutes, strain the water, and crush them with mortar and pestle.

Next, clean and cut the shallot, garlic and spring onion and fry them along with the crushed dried shrimp. You can add a pinch of chicken power. And let it cool. Remember to leave out half of the green shallot for raw oniony taste.

Then when the banana flower is well cooked, strain hot water. Let it cool for a couple of minutes or you can also run cold water over it. When it´s cooled down, squeeze out excess water.

Mix everything together in a bowl. Add salt and chili to taste. And it´s ready!